Over H.E.M.A.

Wat is nou H.E.M.A.!?

Deze internationale afkorting staat voor Historical European Martial Arts.
Dit zijn de krijgskunsten en verdedigingsstijlen die in voorbije eeuwen hier in Europa werden gebruikt.

Tegenwoordig, wanneer je het hebt over Martial Arts, of vechtsporten, ziet men al snel stijlen als Judo of Karate voor zich. Mensen in fraaie witte pakken die zich bezigen met technieken uit het verre oosten.

Ironisch eigenlijk. Want als we kijken naar de bron van de term, zien we een heel andere bakermat.

De term Martial Arts komt uit het Latijn, en betekent letterlijk; de kunsten van Mars.
Mars was de Romeinse god van de strijd. De term Martial Arts werd pas vanaf de 17e eeuw echt veel gebruikt, maar het is zeker van toepassing op de stijlen die in de eeuwen daarvoor in Europa beoefend werden.

 

69r wallerstein uni-augsburg
Codex Wallerstein

Geschriften

In Europa is er een rijke historie aan onenigheden. Onenigheden die dikwijls opgelost werden met geweld. Uit sociaal-culturele contexten ontstaan dan technieken en filosofieën die het voordeel moeten geven in het gevecht. Stijlen hangen dus af van de  omstandigheden die typerend zijn voor een bepaalde tijd in een bepaald gebied.
Mode, wapens en de bescherming die daartegen ontwikkeld werd zijn daar van grote invloed op.In Europa houdt men van het opschrijven van belangrijke zaken. Al helemaal als er geld mee te verdienen is. Dat is door de eeuwen heen niet anders geweest.
Een gevolg hiervan is dat tegenwoordig een heleboel informatie beschikbaar is over de Europese krijgskunsten en zelfverdedigingstechnieken van vroeger. De meesters en grootmeesters van de Europese stijlen hebben prachtige boekwerken achtergelaten, met daarin uitgebreide teksten en levendige, en soms zeer bloederige, afbeeldingen. Allemaal om hun kennis vast te leggen.
Uit uiteenlopende redenen, overigens. Een Swaab met handelsgeest genaamd Hans Talhoffer bracht halverwege de 15e eeuw diverse exemplaren van het zelfde boek uit, met prachtige platen, maar met minimale tekstuele omschrijvingen. Zijn uitleg was bijna een vereiste was om de inhoud volledig te begrijpen. Hij staat in die boeken dan ook zelf afgebeeld met een twee stukken ketting in z’n handen, waarbij hij de missende schakel is.

Zijn boeken waren feitelijk een soort heel erg dure reclamefolders.

Meyer 1570 Afbeelding D

Joachim Meyer

Een sterk contrast met de zeer rijkelijk uitgewerkte verzamelwerken van Paulus Hector Mair, die in de 16e eeuw het bewaren van de middeleeuwse verdedigingskunsten zo belangrijk vond, dat hij zijn baan als schatmeester van de stad Augsburg ervoor misbruikte. Door een greep in de kas te doen bekostigde hij zijn dure uitgaven.

Of de heer Joachim Meyer die met steun van zijn beschermheer zijn kennis te boek stelde, met de overweging die hij in het voorwoord schreef; “(…)dat ik mijn uit almachtige en genadige hand ontvangen talent dele, opdat ik mijn vaderland mijn verschuldigde dienst vervullen zal (…) in overweging nemende dat mijn kennis -zonder iemand anders tekort te willen doen-, in het hele Duitstalige gebied zijn gelijke niet kent.”

Vandaag de dag
Deze historische kunsten trekken sinds pakweg vijftien jaar groeiende groepen geïnteresseerden aan. Over de hele wereld houden martial arts experts en academische onderzoekers zich bezig met het onderzoeken, vertalen en interpreteren van de historische bronnen. Deze kennis wordt op verschillende manieren in praktijk gebracht; met onderzoek naar praktische gebruik, training – het daadwerkelijk beoefenen van de stijlen – en zelfs het praktijktesten van de technieken in sparring, wedstrijden en toernooien.

 

3e2edc_fce1e77508034bbc9e2d7baf59dabaa6

Ringen – Oftewel ongewapende training bij MARS

Diverse stijlen en diverse tijdvakken worden onderzocht. Verreweg het meest onderzocht en beoefend wordt, op dit moment, het gebruik van het langzwaard, volgens de Duitse en Italiaanse meesters uit de 14e tot en met de 16e eeuw.

Eveneens populair zijn het gebruik van Messer (kortere eensnijdige zwaarden), het gebruik van het Rapier uit de Renaissance en de 17e eeuw, het gebruik van zwaard en beukelaar (een klein rond schild, vaak van staal of van hout), dolk-gebruik, en uiteraard ongewapende verdedigingstechnieken.

Eveneens tot de historische Europese krijgskunsten worden gerekend de jongere stijlen, zoals Victoriaans Pugilisme, en Bartitsu; de 19e-eeuwse Europese draai aan Jiu-Jitsu, ontwikkeld door de heer Barton-Wright en onder andere gepopulariseerd door de ficitieve figuur Sherlock Holmes.

De Historische Europese Martial Arts zijn al met al dus een zeer breed veld, waarbij onderzoek en beoefening naadloos in elkaar overvloeien. De internationale gemeenschap is er een waarin kennisdeling centraal staat. Moderne communicatie-middelen als internet worden breed ingezet om discussies te voeren, onderzoekers en beoefenaars wereldwijd om input te vragen met betrekking tot training en research, en het delen van bevindingen.

De Historical European Martial Arts winnen vandaag de dag enorm aan populariteit.
Dat wordt nog eens  geïllustreerd het hieronder geplaatste nieuwsitem van een grote internationale zender, dat verslag doet van het officieuze WK, dat jaarlijks in Gothenburg, Zweden wordt gehouden.

 

— HEFFAC 2016 —